ଏହି ଗପଟି ଜଣେ ଧନୀ ପିତା ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବିଭିନ୍ନ ବିଚାରଧାରାକୁ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି । ବାପା ନିଜ ପୁଅକୁ ଗରିବଙ୍କ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ଦେଖାଇ ନିଜର ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଗର୍ବ ଅନୁଭବ କରାଇବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଫଳାଫଳ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓଲଟା ହୋଇଥିଲା । ପୁଅର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରେ, କୃତ୍ରିମ ସୁଖ ସୁବିଧା ଅପେକ୍ଷା ପ୍ରକୃତି ଏବଂ ସାମାଜିକ ସମ୍ପର୍କ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ସମ୍ପତ୍ତି ଅଟେ । ସେ ଅନୁଭବ କଲେ ଯେ ଯେଉଁମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଖୋଲା ଆକାଶ, ଅସୀମ ଜମି ଏବଂ ପରସ୍ପରର ସହଯୋଗ ଅଛି, ସେମାନେ ହିଁ ପ୍ରକୃତରେ ଭାଗ୍ୟବାନ । ଏହି କାହାଣୀଟି ଶିକ୍ଷା ଦିଏ ଯେ ପ୍ରକୃତ ଧନ ବାହ୍ୟ ଚକାଚକ୍ୟରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଜୀବନ ପ୍ରତି ରଖୁଥିବା ସନ୍ତୋଷଜନକ ମନୋଭାବ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ । ଶେଷରେ, ପୁଅର ଏହି ନିରୀହ ତଥା ଗଭୀର ଚିନ୍ତାଧାରା ପିତାଙ୍କୁ ହୃଦୟଙ୍ଗମ କରାଇଲା ଯେ ସେମାନେ ପ୍ରକୃତରେ କେତେ ଦରିଦ୍ର ।

ଏହି କାହାଣୀଟି ଜଣେ ବ୍ୟବସାୟୀ ଏବଂ ବିମାନରେ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ବସିଥିବା ଏକ ଛୋଟ ଝିଅ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ବାର୍ତ୍ତାଳାପ ଉପରେ ଆଧାରିତ। ବିମାନ ଚଳାଚଳ ସମୟରେ ପ୍ରବଳ ଝଡ଼ବର୍ଷା ଏବଂ ବିପଦ ଦେଖାଦେବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ସେହି ବାଳିକାଟି ସାମାନ୍ୟତମ ବିଚଳିତ ନ ହୋଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶାନ୍ତ ଏବଂ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ରହିଥିଲା। ଯେତେବେଳେ ବ୍ୟବସାୟୀ ଜଣକ ତା’ର ଏହି ସାହସିକତାର କାରଣ ପଚାରିଲେ, ସେ ଜବାବ ଦେଲା ଯେ ତା’ର ବାପା ହିଁ ସେହି ବିମାନର ପାଇଲଟ୍, ତେଣୁ ତା’ର ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ୱାସ ଅଛି ଯେ ସେ ତାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଘରକୁ ନେଇଯିବେ। ଏହି ଘଟଣାଟି ମନୁଷ୍ୟ ଜୀବନରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଉପରେ ଅಚଳ ବିଶ୍ୱାସ ଏବଂ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ପ୍ରତିପାଦିତ କରୁଛି। ଶେଷରେ ଏହା ଶିକ୍ଷା ଦିଏ ଯେ ଯଦି ଆମର ଆତ୍ମଶକ୍ତି ଓ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୃଢ଼ ଭରସା ରହେ, ତେବେ ଆମେ ଯେକୌଣସି ପ୍ରତିକୂଳ ପରିସ୍ଥିତିର ସହଜରେ ସାମ୍ନା କରିପାରିବା। ଏହି ଉତ୍ସଟି ଆମକୁ ନିଜ ଭିତରେ ଥିବା ଭୟକୁ ଦୂର କରି ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହ ଜୀବନ ପଥରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥାଏ।

ଏହି ପାଠ୍ୟଟି ଆତ୍ମ-ଅନୁଶାସନ ଏବଂ ଲୋକଲଜ୍ଜା ପ୍ରତି ଅନାସକ୍ତ ରହିବାର ଗୁରୁତ୍ୱ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରେ। ଏକ ସାଧୁଙ୍କ ଉଦାହରଣ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହା ଦର୍ଶାଏ ଯେ, ବାହ୍ୟ ଜଗତର ସମାଲୋଚନା ଅନୁଯାୟୀ ନିଜକୁ ବଦଳାଇଲେ ମନୁଷ୍ୟ କେବେବି ଶାନ୍ତି ପାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଦୁନିଆର ଲୋକେ ସର୍ବଦା କିଛି ନା କିଛି କହିବେ, ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ଅସମ୍ଭବ। ବରଂ ନିଜର ଅନ୍ତରାତ୍ମା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କେନ୍ଦ୍ରିତ କରିବା ଏବଂ ମାନସିକ ସ୍ଥିରତା ରଖିବା ହିଁ ପ୍ରକୃତ ସଫଳତା। ଏହି ଉତ୍ସଟି ଆମକୁ ଶିକ୍ଷା ଦିଏ ଯେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ମନୁଷ୍ୟକୁ ଲୋକଙ୍କ କଥା ଅପେକ୍ଷା ନିଜର ବିବେକକୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ। ଶେଷରେ, ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଏବଂ ସଂସାରକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ମଧ୍ୟରୁ ଯେକୌଣସି ଗୋଟିଏ ପଥକୁ ବାଛିବାକୁ ପଡ଼ିବ ବୋଲି ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।

ଏହି ଗଳ୍ପଟି ଏକ ଦିବ୍ୟ ଦର୍ପଣ ମାଧ୍ୟମରେ ମଣିଷର ଆତ୍ମ-ସମୀକ୍ଷା ଏବଂ ନୈତିକତାର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି । ଜଣେ ଶିଷ୍ୟ ନିଜ ଗୁରୁଙ୍କଠାରୁ ଉପହାର ପାଇଥିବା ଆଇନା ସାହାଯ୍ୟରେ କେବଳ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମନର ଦୋଷ ଓ ଦୁର୍ଗୁଣ ଖୋଜିବାରେ ନିଜର ସମୟ ନଷ୍ଟ କରିଥିଲା । ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଭିତରେ ଖରାପ ଗୁଣ ଦେଖି ଦୁଃଖିତ ହୋଇଥିବାବେଳେ, ନିଜ ଭିତରର ଅହଂକାର ଓ କ୍ରୋଧକୁ ଚିହ୍ନିବାରେ ବିଫଳ ହୋଇଥିଲା । ଶେଷରେ ଗୁରୁ ତାକୁ ବୁଝାଇଥିଲେ ଯେ ଅନ୍ୟର ସମାଲୋଚନା କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ନିଜର ତ୍ରୁଟି ସଂଶୋଧନ କରିବା ହିଁ ପ୍ରକୃତ ଜ୍ଞାନ । ଏହି ବିଷୟବସ୍ତୁ ଆମକୁ ଶିକ୍ଷା ଦିଏ ଯେ ଆତ୍ମ-ଚିନ୍ତନ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିର ଚରିତ୍ର ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇପାରିବ । ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବିକାଶ ପାଇଁ ଦୁନିଆକୁ ନୁହେଁ, ବରଂ ନିଜର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ସତ୍ତାକୁ ଦେଖିବା ଏକାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ।

ଏହି ଗଳ୍ପଟି ମଣିଷର ପ୍ରକୃତ ପରିଚୟ ତା’ର ବଂଶ କିମ୍ବା ପଦବୀ ଅପେକ୍ଷା ତା’ର ବ୍ୟବହାର ଉପରେ କିପରି ଆଧାରିତ, ତାହା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି। ଜଣେ ଚତୁର ସେବକ ନିଜର ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ଶକ୍ତି ବଳରେ ଏକ ଘୋଡ଼ା, ରାଣୀ ଏବଂ ସ୍ୱୟଂ ରାଜାଙ୍କର ପ୍ରକୃତ ଜନ୍ମ ରହସ୍ୟକୁ ସେମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରମାଣିତ କରିଛନ୍ତି। ଏହି କାହାଣୀ ଶିକ୍ଷା ଦିଏ ଯେ ବାହ୍ୟ ଧନସମ୍ପତ୍ତି ବା ପଦମର୍ଯ୍ୟାଦା କେବଳ ଏକ ଆବରଣ ମାତ୍ର, କିନ୍ତୁ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିର ଅଭ୍ୟାସ ଓ ମନୋଭାବ ହିଁ ତା’ର ଅସଲ ସତ୍ତାକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଥାଏ। ଶେଷରେ, ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ ସାମାନ୍ୟ ପୁରସ୍କାର ହିଁ ତାଙ୍କର ସାଧାରଣ ପୃଷ୍ଠଭୂମିକୁ ପଦାରେ ପକାଇ ଦେଇଛି। ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବାକୁ ଗଲେ, ଆମର ଆଚରଣ ହିଁ ଆମର ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଏବଂ ଭାଗ୍ୟର ପ୍ରକୃତ ପରିଚାୟକ।

ଏହି କାହାଣୀଟି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ବିଷୟରେ, ଯିଏ ବର୍ଷାଧିକ କାଳ ପୂର୍ବେ ନିଜ ବିବେକର ବାଣୀ ଶୁଣି ଜଣେ ଅସହାୟ ଛାତ୍ର ଅମର ବିଶ୍ୱାସଙ୍କୁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା କରିଥିଲେ। ଅମର ନିଜର କଠିନ ପରିଶ୍ରମ ଓ ନିଷ୍ଠା ବଳରେ ଜଣେ ସଫଳ ଚିକିତ୍ସକ ହୋଇପାରିଥିଲେ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ନିଜ ଦାତାଙ୍କୁ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ଉପହାର ଓ ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ। ଏହି ବିଷୟବସ୍ତୁଟି ଦର୍ଶାଏ ଯେ ସନ୍ଦେହ ଅପେକ୍ଷା ମାନବିକତା ଓ ବିଶ୍ୱାସ ଉପରେ ନିଆଯାଇଥିବା ନିଷ୍ପତ୍ତି କିପରି ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବେ ଫଳପ୍ରଦ ହୋଇଥାଏ। ଲେଖକ ନିଜର ଏହି ପୁରୁଣା "ବୋକାମି" ବା ପରୋପକାରୀ ମନୋଭାବ ପାଇଁ ଗର୍ବିତ ହୋଇଛନ୍ତି, କାରଣ ଏହା ଜଣେ ଯୁବକର ଭବିଷ୍ୟତ ଗଢ଼ିବା ସହ ଏକ ସୁନ୍ଦର ପାରିବାରିକ ସମ୍ପର୍କ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ପରିଶେଷରେ, ଏହା ପ୍ରମାଣିତ କରେ ଯେ ନିଃସ୍ୱାର୍ଥପର ଭାବେ କରାଯାଇଥିବା ସାହାଯ୍ୟର ପ୍ରତିଦାନ ସବୁବେଳେ ଅମୂଲ୍ୟ ହୋଇଥାଏ।

ଏହି କାହାଣୀଟି ପାରାମାନଙ୍କର ଅହଂକାର ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବସା ତିଆରି କରିବାର କାରଣ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ । ଅତୀତରେ ଅଣ୍ଡାଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ପାରାମାନେ ଘରଚଟିଆମାନଙ୍କଠାରୁ ସାହାଯ୍ୟ ମାଗିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ନିଜର ଗର୍ବ ଯୋଗୁଁ ସେମାନେ କୌଣସି ଶିକ୍ଷା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲେ ନାହିଁ । ଯେତେବେଳେ ବି ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷୀମାନେ ଶିଖାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ପାରାଟି "ମୁଁ ସବୁ ଜାଣିଛି" ବୋଲି କହି ସେମାନଙ୍କୁ ଅଧାରୁ ଅଟକାଇ ଦେଲା । ଏହି ଅହଂକାର ଯୋଗୁଁ ପାରା ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ସୁନ୍ଦର ବସା ତିଆରି କରିବା ଶିଖିପାରିଲା ନାହିଁ । ଏହି ଉତ୍ସଟି ଶିକ୍ଷା ଦିଏ ଯେ ଅହଂକାର ପ୍ରଗତିର ପଥରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ । ଜୀବନରେ ସଫଳତା ପାଇବା ପାଇଁ ସର୍ବଦା ନୂତନ ଜ୍ଞାନ ଶିଖିବାର ମନୋଭାବ ରଖିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ।

ଏହି ଆଲେଖ୍ୟଟି ସ୍ୱାମୀ ରାମତୀର୍ଥଙ୍କ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଯାତ୍ରା ଏବଂ ତାଙ୍କର ବିଶ୍ୱପ୍ରେମର ଦର୍ଶନ ଉପରେ ଆଧାରିତ। ସେ କୌଣସି ସାଂସାରିକ ବସ୍ତୁ ବା ଅର୍ଥ ନରଖି କେବଳ ନିଜର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଶକ୍ତି ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସ ବଳରେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ଭ୍ରମଣ କରିଥିଲେ। ସ୍ୱାମୀଜୀ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ମାନବିକତାକୁ ସୀମାହୀନ ବୋଲି ବିଚାର କରୁଥିଲେ। ଆମେରିକା ଓ ଜାପାନ ପରି ଦେଶରେ ସେ ଭାରତୀୟ ବେଦାନ୍ତ ପ୍ରଚାର କରି ବହୁ ବିଦେଶୀଙ୍କୁ ନିଜର ଅନୁଗାମୀ କରିପାରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ମତରେ ଜୀବନର ପ୍ରକୃତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ବାହ୍ୟ ସଫଳତା ପରିବର୍ତ୍ତେ ନିଜକୁ ଚିହ୍ନିବା ଏବଂ ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ସହ ଏକାକାର ହେବା। ଜଣେ ନିଃସ୍ୱ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ନିଜକୁ ଜଣେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସମ୍ରାଟ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିଥିଲେ।