Folgen

  • 40. Bridgman - Onder hoge druk
    Jul 14 2026

    In 1946 ging de Nobelprijs naar Percy Bridgman voor zijn uitvinding van een apparaat dat extreem hoge druk kan produceren, en voor de ontdekkingen die hij daarmee deed. Hij bereikte zelfs drukken die overeenkomen met de druk in de kern van de aarde. Een gesprek over diamanten, druk en hulp bij euthanasie.

    Let op: In deze aflevering komt zelfdoding ter sprake. Denk jij aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Praat erover. Bel anoniem met 113 of chat via 113 Zelfmoordpreventie.

    Mehr anzeigen Weniger anzeigen
    22 Min.
  • 39. Pauli - De briljante kluns
    Jul 7 2026

    De Oostenrijkse natuurkundige Wolfgang Pauli werd door tijdgenoten ook wel het 'geweten van de wetenschap' genoemd. In 1945 won hij de Nobelprijs voor zijn ontdekking van het Uitsluitingsprincipe. Ruben legt aan Luuk uit wat dit principe inhoudt en waarom Pauli zo gerespecteerd was. Een gesprek over quantumgetallen, een uitgesproken persoonlijkheid en experimentele onkunde.

    Stapel-aflevering! Tip: heb je al geluisterd naar aflevering 2, 21 en 37? Deze helpen bij het verhaal.

    Mehr anzeigen Weniger anzeigen
    51 Min.
  • 38. Rabi - Trillende naklank
    Jun 30 2026

    In 1944 kreeg Isidor Isaac Rabi de Nobelprijs voor zijn resonantiemethode om de magnetische eigenschappen van atoomkernen vast te leggen. De techniek zou leiden tot de ontwikkeling van MRI!

    Rabi was voorstander van internationale samenwerkingen en een zeer bepalende stem in de oprichting van het Europese deeltjeslaboratorium CERN (held!). Maar hij geloofde niet dat vrouwen wetenschapper konden zijn (lul!). Een gesprek over wobbelende waterstofprotonen, patriarchale wetenschap en de veranderlijkheid van moraliteit.

    Stapel-aflevering! Tip: heb je al geluisterd naar aflevering 37? Deze helpt bij het verhaal.

    Mehr anzeigen Weniger anzeigen
    44 Min.
  • 37. Stern - Mini-magneetjes
    Jun 23 2026

    In 1943 ontving Otto Stern de Nobelprijs voor zijn bijdrage aan de ontwikkeling van de moleculaire straalmethode en zijn ontdekking van het magnetisch moment van het proton.

    Na lang afhouden kan Ruben er niet meer omheen. Het is tijd om één van de meest verwarrende concepten uit de quantumfysica uit te leggen: spin. Hoe kan iets om diens as draaien als het geen draaias heeft? Een gesprek over puntdeeltjes, een splitsende straal moleculen en tweewaardigheid.

    Mehr anzeigen Weniger anzeigen
    46 Min.
  • 36. Lawrence - Sneller, groter, beter
    Jun 16 2026

    Ernest Lawrence ontving in 1939 de Nobelprijs voor zijn uitvinding en ontwikkeling van de cyclotron en de daarmee behaalde resultaten, met name artificiële radioactieve elementen. Ruben legt aan Luuk uit wat zo'n cyclotron voor ding is. Daarmee duiken de heren in de wereld van de deeltjesversnellers. Een gesprek over twee broers die een brug tussen natuurkunde en geneeskunde sloegen, uranium-isotopen en Big Science.

    Mehr anzeigen Weniger anzeigen
    35 Min.
  • 35. Fermi - De ondergrondse doorbraak
    Jun 9 2026

    In 1938 ging de Nobelprijs naar Enrico Fermi. Hij kreeg de prijs voor zijn demonstraties van het bestaan van nieuwe radioactieve elementen geproduceerd door neutronenbestraling, en voor zijn gerelateerde ontdekking van nucleaire reacties door trage neutronen. Zijn werk was cruciaal voor de ontwikkeling van kernreactoren, als ook de atoombom. Een gesprek over fermionen, kettingreacties, en hoe je een atoombom bouwt.

    Stapel-aflevering! Tip: heb je al geluisterd naar aflevering 32? Deze helpt bij het verhaal.

    Mehr anzeigen Weniger anzeigen
    50 Min.
  • 34. Davisson & Thomson - Magie in het weten
    Jun 2 2026

    In 1937 ontvingen Clinton Davisson en George Thomson de Nobelprijs voor hun experimentele ontdekking van de diffractie van elektronen door kristallen. Het brengt de Nobele Heren bij het hart van golf-deeltje-dualiteit en de 'magie' van quantumfysica. Is iets nog magisch als je weet hoe het werkt? Een gesprek over diffractiepatronen, interacties met de omgeving, en de kracht van pseudowetenschap.

    Stapel-aflevering! Tip: heb je al geluisterd naar aflevering 14, 15 en 28? Deze helpen bij het verhaal. [Zelf stapelen deze afleveringen ook weer door op eerdere afleveringen.]

    Mehr anzeigen Weniger anzeigen
    46 Min.
  • 33 (Deel 2). Hess & Anderson - Het gespiegelde deeltje
    May 26 2026

    In dit tweede deel van de aflevering gaan de Nobele Heren in op Carl Anderson, ontdekker van het positron. Niet zomaar een deeltje, nee; een antideeltje. Ruben neemt Luuk mee in hoe sciencefiction de term 'antimaterie' vaak fout gebruikt. Een gesprek over Dan Brown, muonen in je kop en de PET-scan.

    Stapel-aflevering! Tip: heb je al geluisterd naar aflevering 26 en 31 (Deel 2)? Deze helpen bij het verhaal.

    Mehr anzeigen Weniger anzeigen
    27 Min.