De Maurice De Wilde podcasts: De nieuwe orde deel 3 (afl. 7 tot en met 10 + bonus) Naar de koningskwestie
Een onderzoek door Maurice De Wilde.
1. De Nieuwe Orde (Episode 7A/19) : De gevangene van Laken
Trefw. Leopold 3, beginjaren, koningskwestie, Albert De Jonghe
Hoewel koning Leopold als krijgsgevangene in de onmogelijkheid verkeerde om te regeren, heeft hij tijdens de bezetting toch politieke stappen ondernomen. In de overtuiging dat Duitsland de oorlog op het vasteland had gewonnen, drong de koning, van einde juni '40 af, er bij Hitler op aan dat deze hem zou ontvangen. Een dergelijk verzoek vanwege Hitler had de koning vlak na de capitulatie van de 28ste mei '40 diplomatisch beantwoord, zodat Hitler er toen geen brood meer in zag. Maar eind juni '40, na de Frans-Duitse wapenstilstand, werd koning Leopold de vragende partij. Het duurde nog tot de 19de november '40 alvorens het onderhoud plaats vond. Benevens enkele vragen van humanitaire aard stelde de koning ook de politieke vraag of Hitler een relatieve zelfstandigheid van België , na de verwachte Duitse overwinning, kon waarborgen. Hitler wilde echter het toekomstig lot van België zorgvuldig in het ongewisse laten. Na de oorlog werden deze ontmoetingen met Hitler de koning zwaar aangerekend.
2. De Nieuwe Orde (Episode 8A/19) : Tot het bittere einde
Trefw. Leopoldisten, koningskwestie, neutraliteitspolitiek; latere jaren, Pierre van Outryve d'Ydewalle, kolonel H. Rombouts, Albert De Jonghe
Tijdens de bezetting heeft koning Leopold een actieve aanwezigheidspolitiek gevolgd, die zich ook op binnenlands vlak heeft geuit. Vooral de secretaris van de koning, graaf Capelle, onderhield contacten met vooraanstaanden uit de collaboratie. De koning zelf ontmoette tot 1941 geregeld Hendrik De Man die eveneens een Nieuwe Orde voor België voorstond. Ook op buitenlands vlak volgde de koning een politieke lijn, die regelrecht indruiste tegen de politiek van de Belgische regering te Londen en tegen de geallieerde politiek. Ook dit zal na de oorlog de koning worden verweten.
3. De Nieuwe Orde (Episode 9A/19) : De gekroonde republiek
Trefw. naoorlogs, koningskwestie, Gaston Eyskens, Achiel Van Acker
Tussen 1945 en 1950 werd het politiek leven in België beheerst door de koningskwestie. Zij stelde zich als politiek probleem onmiddellijk nadat koning Leopold de 9de mei 1945 door de Amerikanen uit Duits krijgsgevangenschap was bevrijd. Van meetaf aan was het duidelijk dat enkel de CVP-PSC de onvoorwaardelijke terugkeer van de koning wenste. In de ogen van alle andere partijen had de koning zich door zijn optreden tijdens de bezetting politiek onmogelijk gemaakt. Niet alleen tijdens de parlementaire debatten over de koningskwestie, maar ook in de loop van processen tegen vooraanstaanden uit de collaboratie, geraakten bijzonderheden over de oorlogshouding van koning Leopold bekend. Zulks was onder meer het geval tijdens het proces van journalist Robert Poulet, die van oktober 1940 tot januari 1943 hoofdredacteur van het dagblad "Le Nouveau Journal" was. Poulet herinnert zich nog scherp en niet zonder emotie hoe de rol van de koning en van diens secretaris Robert Capelle tijdens zijn proces werd besproken.
4. De Nieuwe Orde (Episode 10A/19) : De gekroonde republiek
Trefw. Koningskwestie, Boudewijn, Gaston Eyskens, de kolonel, August De Schrijver
Nadat koning Leopold zich in oktober 1945 in Zwitserland had gevestigd bleef de koningskwestie aanslepen. De politieke partijen waren het niet eens, en in feite bleef enkel de CVP-PSC de koning verdedigen. De koning stelde een volksraadpleging voor, maar het duurde nog tot maart 1950 alvorens die er kon komen, omdat de CVP-PSC pas sinds de verkiezingen van 1949 in de senaat de lang nagestreefde absolute meerderheid haalde. De volksraadpleging leverde de koning een meerderheid van de stemmen op, maar liet tegelijk een duidelijke verdeeldheid tussen Vlaanderen en Wallonië én tussen links en rechts blijken. Toen Leopold III in juli 1950 naar België terugkeerde stond het land in rep en roer. Onder de dreiging van een burgeroorlog en van het uitroepen van een Waalse socialistische republiek koos de koning de 18de augustus 1950 voor de troonsafstand. Toen vielen de republikeinen stil zodat de Belgische republiek een kroon bleef dragen.
5. De Nieuwe Orde (bonusepisode 18/19): Het Eldrie-Verbond
Tekst: © In Respect of Maurice De Wilde (YouTube)
Jun 13 20242 godz. i 42 min
Jun 12 20244 godz. i 24 min
Jun 10 20245 godz. i 39 min
Jun 10 20245 godz. i 51 min
Jun 10 20242 godz. i 30 min
Jun 10 20241 godz. i 17 min
Jun 11 20242 godz. i 59 min
Jun 7 20244 godz. i 40 min